رحيم حمداوي

نوشته‌ی: فارح مسرحی                                                                            ترجمه‌ی: رحیم حمداوی.

منتشر شده در روزنامه شرق چهارشنبه 23 آذر

از جمله برآیندهای حمله فرانسه در سال 1798 به مصر، حصول اتفاق نظر نزد اندیشمندان عرب و مسلمان بر ضرورت بازخوانی سنت اسلامی بود، نوشته‌های آنان از ابتدای دوره‌ای که نهضت عربی خوانده شد؛ به معیار قرار دادن غرب و پیشرفتش و عقب‌ماندگی ما, عقلانیت غرب و ماندنمان در امور غیبی, علم غرب و نادانی ما ... پیوند داشت؛ و با دلیل آنکه اندیشمندان مسلمان به فرهنگ حاکم بر غرب دیدی منفی داشتند، به فرهنگ کلاسیک عربی اسلامی بازگشتند و تمام تلاش خود را برای احیای آن بکار بستند

نوشته‌ی: عزیز العظمه                                                                                       ترجمه‌ی: رحیم حمداوی.

منتشر شده در روزنامه شرق      16 مهر 1390

دکتر عزیز العظمه متولد ۱۹۴۷ از اندیشمندان سورى تبار، استاد دانشگاه آمریکایى بیروت و رئیس پیشین سازمان عربى حقوق بشر ـ بخش بریتانیا ـ است. وى ، در بسیارى از دانشگاه هاى جهان عرب و غرب به تدریس مشغول بوده و اکنون استاد پژوهش هاى اسلامى دانشگاه اکسترانگلستان است. پژوهش هاى وى در باب میراث و تاریخ کهن و کنونى جهان اسلام و جهان عرب، تاریخ و معرفت تاریخى، و سکولاریزم، او را در شمار بزرگان اندیشه جهان اسلام قرار داده است. کتابهاى عظمه به زبان هاى آلمانى، فرانسوى، ترکى، مجارى، اسپانیولى، انگلیسى، و عربى ترجمه شده است. عزیز العظمه به دوزبان عربى و انگلیسى مى نگارد. از کارهاى برجسته وى مى توان به تک نگارى هایش درباره گذشتگان، و نقد نوشته هاى اندیشمندان معاصر جهان عرب هم چون محمدعبده، حسن حنفى، عابد جابرى، عبدالله عروى، آدونیس و وضاح شراره اشاره کرد.

انه ليس كأي حديث, فبعيدا عن إثارة الضوضاء والضجيج, القي نظرة على أمور بسيطة, تصنع التاريخ والمستقبل..... حبي بميشيل فوكو يجعلني أطير في سماء الكلمات, عندما اقرأه, لان كلماته ليست كالكلمات....  هناك مقولة شهيرة, تقول: آن للفلاسفة أن ينتقلوا من الانشغال بفهم العالم, إلى العمل على تغييره....  لكن هنا الوضع يختلف إننا لم نتطرق إلى الواقع بنظرة واقعية بعيدة عن كل ما يعرضها ويعرضنا للخطر.... خطر المساس بالأمن القومي للقبيلة والكيان الشخصي .... والأمن القومي له من المفاهيم الكبيرة والخطيرة.... إنها صفحة يفسر عنوانها فحواها....

انه ليس كأي حديث, فبعيدا عن إثارة الضوضاء والضجيج, القي نظرة على أمور بسيطة, تصنع التاريخ والمستقبل..... حبي بميشيل فوكو يجعلني أطير في سماء الكلمات, عندما اقرأه, لان كلماته ليست كالكلمات....  هناك مقولة شهيرة, تقول: آن للفلاسفة أن ينتقلوا من الانشغال بفهم العالم, إلى العمل على تغييره....  لكن هنا الوضع يختلف إننا لم نتطرق إلى الواقع بنظرة واقعية بعيدة عن كل ما يعرضها ويعرضنا للخطر.... خطر المساس بالأمن القومي للقبيلة والكيان الشخصي .... والأمن القومي له من المفاهيم الكبيرة والخطيرة.... إنها صفحة يفسر عنوانها فحواها....

در سال‌های پس از استقلال کشورهای خاورمیانه انواع و اقسام ایسم و مکاتب فکری وارد این کشورها شدند, داعیان و طرفداران این گونه اندیشه‌ها اهداف مختلفی در سر داشتند از جمله ارائه راهکاری درباره چگونگی برون رفت از تاریکی های سنت و ورود به میدان مدرنیسم و نيز خروج  از وضعیت زیست شده که ویژگی بارز آن عقب‌ماندگی در تمام سطوح زندگی است و ورود به دنیای جدید بود, به همین دلیل پاره‌ای نقد گذشته و تاریخ و سنت را در پیش گرفته و پاره‌ای دیگر پشت سر نهادن آن‌ها و ورود به دنیای جدید را سر دادند. اما آیا این کار شدنی است؟

مناسبت این نوشته که از عنوان آن مشخص است مصاحبه حضرت دینانی است درباره عید نوروز که مناسبتی است برای آقا که حرفهای دل خود و خیلی ها را بزندکمترین توصیف درباره سخن ایشان این است که صحبتهای ایشان اندک ارزش علمی ندارند و این حداقل چیزی است که می توان گفت اگر نخواهیم همانند او به زمین و زمان توهین کنیم... اما پاسخی چند به سخنان ایشان به اختصار و خیر الکلام ما قل و دل :

در یک عبارت می‌توان گفت موضوعی که خود را بر وسایل ارتباط جمعی در دهه نخست قرن 21 خود تحمیل کرد؛ جنگ است؛ و به ویژه جنگی که حکومت امریکا در عراق و افغانستان به راه انداخت. واقعیت این است که جنگی که پرچم‌داران ان جورج بوش پسر و هم پیمانش بلر بودند تنها حلقه‌ای از حلقه‌های جنگ‌های منطقه‌ای است که ریشه در شرایط جنگ جهانی دوم دارد. یعنی جنگ‌های منطقه‌ای که حکومت امریکا وهم پیمانانش در کره و ویتنام به راه انداختند کما اینکه با کمونیست در افغانستان جنگیدند سپس به «عراق صدام» در دهه نود قرن گذشته هجوم آوردند، همه این جنگ‌ها در چهارچوب جنگ سرد در گرفته بین اردوگاه سرمایه داری به رهبری امریکا و اردوگاه کمونیست به زعامت اتحاد شوروی صورت گرفت. بقیه کشورهای جهان و جهان عرب و جهان اسلام جولانگاه این جنگ بودند، این کشورها هم قربانی این جنگ‌ها بودند، و هم مورد هدف واقع شده کما اینکه رقابت بر سر سیطره بر آن‌ها در گرفته بود. همین که فروپاشی اتحاد شوروی مبرهن گشت بوش پدر پایان جنگ سرد را اعلام نمود و برپایی نظام نوین جهانی را اعلام کرد 25/12/1991.